Teksten

Drie teksten 

Inleiding tot Authentic Movement, 2006                                                                Present moment in Authentic Movement, 2008                                                         Het droomlichaam in Authentic Movement, 2010

Wanneer je uit onderstaande teksten citeert vergeet dan niet de bron te vermelden!

*

Inleiding tot Authentic Movement
Ik begin met een definitie van Janet Adler, een van de belangrijkste pioniers in Authentic Movement:
"Authentic Movement is een meditatieve discipline dat zowel bewegen als stilte inhoudt binnen een gestructureerde ruimte".

Bewegen is hier het volgen van fysieke bewegingsimpulsen, die van binnenuit opkomen of door het lichaam aangezet worden. Een bewegen vanuit innerlijke beelden of lichamelijk gevoelde sensaties.
In dit proces van vrije associatie worden de controlerende functies van het ego tijdelijk opgeheven; er is geen beoordeling, geen bekritiseer en de behoefte of noodzaak om te bewegen wordt niet gewogen door het bewustzijn.
Het is een aanwezig zijn in een ontvangende of receptieve staat, waarin het lichaam meer open is tot beweging welke ontspringt vanuit ogenschijnlijk autonome impulsen.

Mary Whitehouse, een van de eerste danstherapeuten die zich verdiepte in Authentic Movement, beschrijft de kwaliteit van de beweging als onvermijdelijk, als simpel en puur.
Zij omschreef het als volgt: "To move and to be moved".
To move is: de wetenschap dat ik het ben die beweegt in deze ontvangende houding.
To be moved is het tegenovergestelde: het is het verbazingwekkende moment dat je beseft dat je gestopt bent controle te houden, te kiezen, te verlangen maar in plaats daarvan jezelf overgeeft aan zoals het lichaam wil bewegen. Een: Letting Go.
Het is een belichaming van innerlijke impulsen en beelden, die vaak niet verklaard kunnen worden of exact herhaald kunnen worden of naar gezocht kan worden. Moving and being moved.

Het stilte aspect van Authentic Movement heet "witnessing" . In tegenstelling tot zittende meditaties wordt dit met de ogen open gedaan; de getuige, observer of "outer witness" heeft de aandacht op de beweger of danser gericht, en tegelijkertijd ook op de eigen inhoud van het bewustzijn, dmv. de eigen "inner witness".
Ook bij de danser blijft de "inner witness" aanwezig. Het is dus een actief gebeuren; zowel danser/beweger als getuige blijven bij het gehele proces.

Authentic Movement kan op drie manieren gedaan worden:
1. om het creatieve proces te bevorderen
2. om het therapeutisch proces te bevorderen
3. om het meditatieve proces te bevorderen

Embodied Consciousness
Een belangrijk aspect binnen Authentic Movement. Het is het belichamen van bewustzijn door articulatie van het lichaam in beweging en in woord!
Het benoemen van fysieke beweging beschrijft een kaart, een beeldende kaart, welke de beweger en de witness delen. Het is een reflectie van ervaringen en betekenisgevende bewegingen van dat moment.
Bewegingen en met name herhaalde bewegingen, zijn verweven in ons neurofysiologisch systeem. Deze bewegingspatronen, van jongsafaan en onbewust gecreëerd voor bepaalde redenen (zoals beschermings- of afweermechanismen), zijn een gewoonte geworden. In het proces worden ze steeds minder relevant en kunnen op den duur in het verleden blijven. Ze worden geintegreerd.

De natuurlijke brug tussen mover en witness is de "moving witness". Soms worden bewegers elkaar’s "moving witness"; zoals tijdens het opvangen van geluiden en het reageren hierop, of het fysieke contact tijdens bewegen. Dit is materiaal waar mee gewerkt kan worden. Welke invloed heeft de omgeving op je? Hiermee worden wegen geopend om het verlangen zowel in bewust contact te zijn met het Zelf, als het verlangen in contact te zijn met de ander, te verwezenlijken. Door te bewegen van binnenuit, door bewegingen te volgen aangezet door het lichaam, door te ontvangen en door gezien en gehoord te worden.
Het is vooral dit respectvolle onderzoek zonder oordeel wat leidt tot een Embodied Consciousness.

Bewerkte tekst van juni/juli 2006
Ingrid Baart


References
Janet Adler (2002) Offering from the Conscious Body. The discipline of Authentic Movement. Inner Traditions, Rochester, Vermont

Joan Chodorow ( 1991) Dance Therapy & Depth Psychology. The moving imagination. Routledge,London

Patrizia Pallaro.(Ed.) (1999) Authentic Movement, Essays by Mary Starks Whitehose, Janet Adler and Joan Chodorow. Jessica Kingsley Publishers, London and Philadelphia

Patrizia Pallaro. (Ed.) (2007) Authentic Movement, Moving the Body, Moving the Self, Being Moved. A Collection of Essays. Volume Two. Jessica Kingsley Publishers, London and Philadelphia

***

 

De Kunsten van het Leven, hoe kunst bijdraagt aan een emotioneel gezond leven. Deel 1 en 2, een boek van Henk Smeijsters, september 2008, Veen Magazines

Bewerkte tekst voor de workshop Authentic Movement in Amersfoort op 1 november 2008 voor de presentatie van het boek De Kunsten van het Leven.

Present moment in Authentic Movement
Authentic Movement is een methode binnen de danstherapie en gebaseerd op actieve imaginatie en movement in depth. Praktiserend putten we vandaag direct uit ons autobiografisch zelf. Aan de hand van movement haiku’s gaan we de belichaming van beelden, herinneringen en gevoelens vooral ervaren en waarnemen. Een ‘living experience’ tussen danser/beweger (mover) en getuige (witness). Met de vraag: hoe blijven we het dichtst bij deze ervaring?  

Theoretisch kader van de workshop.
1. Wat is Authentic Movement?
Is een vorm vanuit de danstherapie gebaseerd op associatie, actieve imaginatie en is
•    verbonden met je persoonlijkheid
•    komt spontaan
•    is niet overdacht
De basis van AM is alle beweging die vanuit een innerlijk bron komt. Een diepe, lichaam – psyche – ziel ontmoeting. Het heeft geen agenda, geen dansvorm of choreografie, vraagt een diep innerlijk luisteren en kan dicht bij meditatie liggen.
Het vindt plaats binnen een gestructureerde ruimte waar vertrouwelijkheid en veiligheid belangrijk zijn.
Er is altijd sprake van een mover (ogen dicht) en een witness (empatisch waarnemer).
Er zijn verschillende vormen van witnessen. Dit gaan we in een Movement Haiku ervaren.
Het gebruik van AM is afhankelijk van de client of groep en het moment; soms boor je je creativiteit aan, soms een pijnlijke ervaring, soms geeft het innerlijke ruimte of een meditatieve beleving. Als therapeut zal AM vooral je professionele intuitie vergroten en leert het je te luisteren en het waarnemen van de ander en eigen gevoelsprocessen. Het ontdekken van persoonlijke resources, van empowerment.

2. Lichaam als bron van kennis.
Dit vinden we bij Spinoza, Damasio, Merleau-Ponty en wordt beschreven in de Kunsten van het Leven. Het is de kern van deze workshop en van Authentic Movement.
Verschillende elementen uit de Kunsten vh Leven worden benaderd.

De eerste, het autobiografisch zelf aanspreken en spontaan een beweging op laten komen is in de kennismakingsoefening ervaren. Hier is een beeld opgeroepen, van natuur en kind, waarvan uit een beweging is ontstaan.
Er is een gevoel opgeroepen uit het emotioneel geheugen.
Een gevoelde herinnering, dat is iets anders dan over je herinnering van een emotie praten.
Het emotionele geheugen overvalt je in het hier-en-nu als je met een bepaalde stimulus geconfronteerd wordt. (LeDoux) Het is een emotioneel weten.
Een lived experience (Stern)

Lichaam als bron van kennis. AM gebruikt het lichaam om een directe zinnelijke ervaring op te roepen waarbij vorm inhoud is en inhoud vorm.
Je beweging (vorm) en je herinnering (inhoud) zijn analoog aan elkaar.
Dus startend vanuit een aandachtig luisteren naar wat zich van binnen aandient (de Schildpadgeest t.o.v. hazen), en deze impulsen zonder oordeel in beweging of klank te volgen, brengt ook herinneringen, gevoelens en beelden op.

Smeijsters heeft het over een ‘doorleefd luisteren’, in AM gaat het om een ‘aandachtig luisteren’, een ‘movement in depth’; dwz. het volgen van bewegingsimpulsen van binnenuit; being moved i.p.v. moved; of, ik word bewogen i.p.v. ik beweeg (wat een controle van het ego inhoudt).

‘Ik word bewogen’ gaat om een bewuste en onbewuste stroom van gevoelens wat door ons heen gaat en waar we niet altijd woorden of gedachten voor hebben. We kunnen ons er wel gevoelsmatig bewust van zijn in een beweging.
Deze impliciete kennis is volgens Stern non-verbal, niet symbolisch en kun je alleen voelen. Als een lived experience, een lived story, een doorleefd verhaal, of bij AM een gevoelde beweging, de in het lichaam gevoelde ervaring.

3. Present moment. Het actuele moment.
Een andere belangrijk thema van de Kunsten van het Leven is: het present moment. Het gaat om dat wat je NU doorleeft of: de gevoelde ervaring.
De psyche is buiten het denken om in staat te registreren wat we ervaren.
In dit kernzelf (dat registreert, een intuïtief weten) zit het kernbewustzijn en maakt emotionele communicatie mogelijk zonder taal (zingen, dansen, tekenen).
Stern en Damasio hebben het over een ’kernzelfervaring’ in het present moment in de ontmoeting van client en therapeut. Client en therapeut ontmoeten elkaar in het zingen, dansen, muziek maken. Een gezamenlijk intuïtief weten.

Movement Haiku
De Haiku kan gezien worden als een verbeelde weergave van je ervaring; een verbeelden WAT je voelt en HOE het voelt.

Begrijpen door (kunst/beweging) waar te nemen.
In de Mov. Haiku:
*mover volgt impulsen en heeft een inner-witness die waarneemt
*mirror-witness; neemt waar en spiegelt de kwaliteit vd beweging
*container-witness: neemt het geheel waar, zorgt voor veiligheid, gebruikt de
  intuitie voor het totaal

Patronen die we buiten ons waarnemen (as if) resoneren in ons gevoelsleven.
Het present moment of actuele moment stelt ons in staat bewust te zijn van iets, hierbij moet je wel echt aanwezig zijn. Zoals de witness is.
De ervaring van het actuele moment is zintuiglijk en verankerd in ons lichaam en als zodanig een bron van kennis. Stern noemt het een verhaal dat zichzelf vertelt, een gevoeld of doorleefd verhaal. In AM is dit being moved, ik word bewogen door iets in mij wanneer ik dat toelaat. Ik (ego) hoef niets te doen, het innerlijk vertelt zichzelf in beweging en stem.

Ingrid Baart, november 2008

***

 

Het droomlichaam in Authentic Movement.

‘De massieve grijze steen die ik voor mij zie liggen is zeer oud, zo oud en groot als een hunebedsteen en draagt de geur van hout, mos en bladeren. In het begin lijkt het alsof die steen buiten mij is, ik aanschouw de steen. Langzaamaan voelt het als een gewicht dat zwaar op mij drukt. Ik draai naar mijn zij, ga zitten, de steen nu als een steun in de rug. Ik voel zijn hardheid, zijn enorme aanwezigheid. Ik keer mij ernaar toe, sla armen en benen er omheen en onderzoek het massieve ding, mijn vingers gaan over het gladde oppervlak. Het is zo groot dat de achterkant niet te raken is. Ik duw er tegenaan maar er komt geen beweging in. Ga liggen, een hand komt onder mijn hoofd, mijn lichaam in een hoek om de steen heen en voel berusting. Dan draai ik mij op de rug, handen op mijn borst. Na lange tijd zo gelegen te hebben komt het beeld van iets wat als een steen op de maag ligt en word ik mij plotseling bewust van een pijnlijke nek en schouders, als Atlas die de wereld op zijn schouders draagt.’ 

Deze ervaring is geen nachtelijke droom maar een droomgelijke ervaring van intense lichamelijk gevoelde beelden en sensaties die ik 10 jaar geleden beleefde, overdag, tijdens een Authentic Movement sessie. Ik zat toen in een drukke periode van mijn leven te jongleren met werk, studie, reizen en gezin.

Authentic Movement, hier verder met AM aangeduid, heeft haar wortels in de Jungiaanse psychologie, in Marion Woodman’s BodySoul werk, in embodied dreamwork en in de creatieve kunstgerelateerde therapieën. Grondlegster van deze discipline is Mary Whitehouse. Zij onderstreept het onderscheid tussen  ‘moving’ en ‘being moved’. Het eerste is de wetenschap dat ik het ben die beweegt, ik zet mijzelf in beweging gestuurd door een gedachte. Het tweede is een organisch gebeuren, het verbazingwekkende moment van het volgen van innerlijke impulsen die zich vanuit een diep lichamelijk weten ontvouwen. Een bewegen zonder oordeel of kritiek maar onvermijdelijk, simpel en puur.

Arnold Mindell omschrijft dit als secondaire lichamelijke ervaringen, niet intentioneel of overdachte, maar spontane lichamelijke impulsen en mysterieuze sensaties ver van ons bewuste. Deze kunnen we overdag  gewaarworden wanneer we hier tijd voor nemen en onze kanalen hiervoor openen.

Het proces van AM vindt plaats in de ruimte tussen de mover en de witness. Binnen AM openen we de kanalen door stilte, als in meditatie en wachten tot de impuls en het beeld zichzelf aandient. We focussen ons op de ademhaling en geven ons over aan deze ontvangende houding. De mover heeft de ogen gesloten en vertrouwt op het onderliggende organische proces, op het volgen van de Tao van ons lichaam waarbij we de impulsen vanuit ons onbewuste ontvangen. De witness heeft de ogen open en volgt het proces van de mover. Ook de witness is ontvangend,  zonder oordeel of kritiek en is trouw aan haar eigen sensaties, beelden en emoties in de respons naar de mover.

Net zoals we ons onze nachtelijke dromen kunnen herinneren blijven de beelden en sensaties nog in ons bewustzijn wanneer de mover uit de diep gevoelde ervaringen komt. In dit moment van uit het diepe water komen, schrijft en/of tekent de mover wat zij zich kan herinneren. Ze blijft dicht bij deze gevoelde ervaring. “Ik ben...” “Ik zie...” “Ik voel...”

E.T. Gendlin spreekt over de diep lichamelijk gevoelde ervaring als een ‘felt sense’. Een direct lichamelijk gewaar zijn en ervaren van een innerlijke staat. De ‘felt sense’ is een staat van voelen voordat het denken, het lichaam en de spirit zich splitst.   

C. G. Jung ziet het instinct en het fysiologische als de ‘prima materia’ naar waar we terug moeten keren om de potentiële energie die in ons verborgen ligt te leven. In AM is deze queeste een reis middels expressieve actieve imaginatie via onze adem, botten, huid, het kloppen van ons hart, beelden, emoties en gedachten die komen en gaan, zonder hiërarchie. Lichaam, geest en spirit vormen een geheel, zoals Jung als één entiteit beschouwd.

De gewaarwordingen van beelden, sensaties en emoties zijn als droomgelijke verhalen waarin nachtelijke dromen en secondaire lichamelijke ervaringen  elkaar spiegelen. Mindell noemt dit ook wel een doorgaand droomproces.

In AM openen we ons voor dit droomproces en kunnen we het droomlichaam vanuit een impuls buiten ons starten, zoals muziek, een eerdere droom of een beeld/tekening. We kunnen ook zonder deze impuls van buitenaf de aandacht naar binnen brengen voor contemplatie, imaginatie of zelf gewaarworden. 

Het authentieke proces binnen AM is het  animeren en integreren van verborgen of verloren gewaande inhouden die in de schaduw van ons onbewuste hebben gelegen. Deze tot hun volheid en in bewustzijn brengen schept een authentieke communicatie vanuit en bestaande uit ziel of spirit.

Ingrid Baart, augustus 2010

***